Wanneer u besluit om samen te gaan wonen of de volgende stap in uw relatie te zetten, komt er veel op u af. Naast de praktische zaken is het essentieel om stil te staan bij de juridische gevolgen van uw keuze. De manier waarop u uw relatie officieel vastlegt, heeft namelijk grote invloed op uw rechten en plichten.
In Nederland bestaan er drie formele samenlevingsvormen: het huwelijk, het geregistreerd partnerschap en het samenlevingscontract. Daarnaast kunt u ervoor kiezen om zonder contract samen te wonen. Elke vorm brengt andere juridische en financiële spelregels met zich mee op het gebied van bezit, schulden, pensioen en erfgedachte.
Het is een misverstand dat alles automatisch goed geregeld is als u langere tijd samenwoont. Zonder officiële vastlegging gelden er wettelijk gezien nauwelijks rechten en plichten tussen partners. Dit kan bij een onverhoopt uit elkaar gaan of bij overlijden tot zeer complexe en ongewenste situaties leiden binnen het familierecht.
Trouwen en geregistreerd partnerschap versus het samenlevingscontract
Trouwen en het geregistreerd partnerschap lijken juridisch sterk op elkaar. Bij beide vormen ontstaat er sinds 2018 automatisch een beperkte gemeenschap van goederen, tenzij u vooraf huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden opstelt. Dit betekent dat bezittingen en schulden die u tijdens de relatie opbouwt, van u samen worden.
Bij een samenlevingscontract blijft uw vermogen in de basis volledig gescheiden. U spreekt in het contract enkel af hoe u de gezamenlijke kosten van de huishouding verdeelt en wat er met de gezamenlijke spullen gebeurt als u uit elkaar gaat. Ook regelt u hiermee vaak het partnerpensioen, wat pensioenfondsen vrijwel altijd verplichten.
Een cruciaal verschil zit in het erfrecht. Trouwt u of kiest u voor een geregistreerd partnerschap, dan bent u automatisch elkaars wettelijke erfgenaam. Bij een samenlevingscontract is dit niet het geval. Om ervoor te zorgen dat uw partner uw bezittingen of het gezamenlijke huis erft, moet u naast het contract ook altijd een testament opstellen.
De noodzaak van maatwerk bij de notaris
Geen enkele relatie of persoonlijke situatie is hetzelfde. Heeft een van u beiden een eigen onderneming, brengt u eigen vermogen in of heeft u een kinderwens? Dit zijn allemaal factoren die vragen om een specifieke juridische inrichting om risico’s te beperken en uw vermogen goed te beschermen.
Als u bijvoorbeeld een onderneming heeft, wilt u voorkomen dat zakelijke schulden verhaald kunnen worden op het privévermogen van uw partner. Door het opstellen van voorwaarden of een op maat gemaakt samenlevingscontract creëert u een duidelijke scheiding tussen zakelijk en privé, wat rust geeft aan beide zijden.
Naast de vermogensrechtelijke kant is het verstandig om ook direct te denken aan situaties waarin u door ziekte of een ongeval tijdelijk niet zelf kunt handelen. Dit kunt u sluitend opvangen door het opstellen van een levenstestament, zodat uw partner ook op medisch en zakelijk vlak bevoegd is om beslissingen voor u te nemen.
Deskundig advies voor de juiste keuze
Het kiezen van de juiste samenlevingsvorm is een belangrijke beslissing voor uw toekomst. De Boer Advies & Notariaat helpt u graag om de verschillen inzichtelijk te maken en de vorm te kiezen die perfect aansluit bij uw persoonlijke en zakelijke ambities. We vertalen ingewikkelde wetgeving naar heldere taal.
Onze notarissen nemen de tijd om uw situatie grondig te analyseren. We kijken niet alleen naar het heden, maar anticiperen ook op toekomstige gebeurtenissen. Zo weet u zeker dat alles rondom uw relatie, uw woning en uw eventuele onderneming juridisch waterdicht is geregeld.
Wilt u persoonlijk advies over welke samenlevingsvorm het beste bij uw situatie past? Neem dan gerust contact op met de specialisten van De Boer Advies & Notariaat voor een vrijblijvend gesprek via onze contactpagina.
Veelgestelde vragen over samenlevingsvormen
Zijn we automatisch elkaars erfgenaam als we een samenlevingscontract hebben?
Nee, een samenlevingscontract maakt u niet automatisch elkaars erfgenaam. Als u wilt dat uw partner uw vermogen of uw aandeel in de gezamenlijke woning erft bij overlijden, moet u naast het samenlevingscontract ook een testament laten opstellen bij de notaris.
Wat is het verschil tussen trouwen en een geregistreerd partnerschap?
Juridisch gezien zijn de rechten en plichten nagenoeg gelijk. Het belangrijkste verschil zit in de manier waarop de verbintenis tot stand komt en hoe deze ontbonden kan worden. Een geregistreerd partnerschap kan, als er geen minderjarige kinderen zijn, buiten de rechter om via de notaris of advocaat worden beëindigd.
Waarom moeten we een samenlevingscontract afsluiten als we een huis kopen?
Als u samen een huis koopt en geen huwelijk of geregistreerd partnerschap heeft, bent u voor de wet fiscale partners voor de eigen woning, maar is er niets geregeld voor het partnerpensioen of de verdeling van de overwaarde bij scheiding. Een samenlevingscontract biedt die noodzakelijke juridische basis en bescherming.
