Veel jonge stellen kiezen ervoor om te gaan samenwonen zonder officiële afspraken vast te leggen. De liefde viert hoogtij en de administratie voelt als een ver-van-mijn-bedshow. Toch brengt dit informele samenwonen grote juridische en financiële risico’s met zich mee wanneer de relatie eindigt of wanneer een van beiden onverwacht komt te overlijden.
Zonder notariële vastlegging deelt u de woning en het interieur vaak op basis van wie wat heeft betaald. Bij een eventuele breuk ontstaat hierover al snel onduidelijkheid. Wie neemt de koophuisoverwaarde mee en wat gebeurt er met de gezamenlijke inboedel? De wet regelt voor samenwoners immers nagenoeg niets, in schril contrast met getrouwde stellen of geregistreerde partners.
Wat gebeurt er met de woning als jullie uit elkaar gaan?
Als jullie samen een woning kopen maar alleen een van beiden staat op de hypotheekakte, dan is de positie van de niet-eigenaar buitengewoon kwetsbaar. Alle gedane investeringen in een verbouwing of de dagelijkse hypotheekaflossing zijn juridisch gezien lastig terug te vorderen. Zelfs als beiden eigenaar zijn, ontbreken duidelijke afspraken over de verkooptermijn of de waardebepaling bij een breuk.
Het ontbreken van heldere juridische kaders leidt in de praktijk regelmatig tot pijnlijke conflicten. Een professioneel samenlevingscontract biedt hier een solide basis voor. Hierin leggen jullie exact vast hoe eigendommen, kosten en vermogen worden verdeeld bij onenigheid of een scheiding.
De harde realiteit bij het overlijden van een partner
Het grootste misverstand onder samenwoners is het idee dat de langstlevende automatisch overal recht op heeft. Wie langer dan zes maanden op hetzelfde adres staat ingeschreven bij de gemeente, wordt door de Belastingdienst soms fiscaal als partner aangemerkt voor de erfbelasting. Dit betekent echter niet dat de wet de erfenis regelt.
Zonder testament is de familie van de overledene de wettelijke erfgenaam, niet de achterblijvende partner. Dit kan betekenen dat de langstlevende partner het huis moet verlaten omdat de schoonfamilie aanspraak maakt op de woning en de bezittingen. Een testament opstellen is daarom onmisbaar om elkaar financieel goed achter te laten.
Hoe bescherm je jezelf en je partner wél?
Gelukkig zijn deze risico’s eenvoudig te vermijden door tijdig juridisch advies in te winnen. Door samenbewoning goed te regelen legt u een fundament voor de toekomst, ongeacht wat het leven brengt. Dit geeft rust en zekerheid voor jullie allebei.
Wilt u weten welke stappen u kunt ondernemen om uw gezamenlijke toekomst juridisch waterdicht te maken? Neem dan gerust contact op met ons kantoor voor een persoonlijk gesprek. Onze specialisten helpen u graag met deskundig en empathisch advies.
Veelgestelde vragen over samenwonen zonder contract
Ben je automatisch erfgenaam als je lang samenwoont?
Nee, de wet regelt niets voor samenwoners op het gebied van erfrecht. Zelfs na tientallen jaren samenwonen en een gezamenlijke huishouding erft u zonder testament helemaal niets van elkaar. De wettelijke erfgenamen zijn de ouders en broers/zussen van de overledene.
Heb je recht op partneralimentatie na een verbreking van de samenwoning?
In principe bestaat er geen wettelijke verplichting tot partneralimentatie bij het beëindigen van een samenwoning, tenzij partners dit expliciet en rechtsgeldig hebben laten vastleggen in een notarieel samenlevingscontract.
Waarom is een notarieel samenlevingscontract nodig voor de belastingdienst?
Om bij overlijden in aanmerking te komen voor de vrijstelling van erfbelasting (waardoor u tot een hoog bedrag geen belasting betaalt over de erfenis), eist de Belastingdienst een notarieel opgemaakt samenlevingscontract dat minimaal een half jaar voor het overlijden is afgesloten.
